Dell Dokunmatik Yüzey Ubuntu'da Çalışmıyor

Ubuntu çalıştıran Dell bilgisayarınızda dokunmatik yüzeyiniz, fareniz veya dokunmatik ekranınız yanıt vermiyor mu? Endişelenmeyin, bu kılavuz her düzeltmede size adım adım yol gösterir. Dokunmatik yüzeyin çalışmayı durdurmasının nedeni, gevşek bağlantı gibi donanımın kendisiyle ilgili bir sorun veya sürücü çakışması ya da yanlış yapılandırma gibi yazılımla ilgili bir sorun olabilir. Hangisi olduğunu anlamanıza ve ardından düzeltmenize yardımcı olacağız.

Başlamadan Önce

Önce geçici bir fare bağlayın.

Bu kılavuzdaki adımların çoğu bir Terminal açmanızı veya menülerde gezinmenizi gerektirir. Dokunmatik yüzeyiniz çalışmıyorsa, başlamadan önce bir USB fare takın, böylece takip edebilirsiniz. Kullanılabilir bir kısayolunuz yoksa, Ubuntu menülerinde gezinmek için klavye kısayollarını (Sekme, Ok Tuşları, Enter) kullanabilirsiniz.

Hızlı Kontrol Listesi: Önce Bunları Deneyin

Ayrıntılı düzeltmelere dalmadan önce, bu hızlı kontrol listesini gözden geçirin. Bu basit adımlar, dokunmatik yüzey sorunlarının çoğunu saniyeler içinde çözer.

1. Klavye kısayolunu kontrol edin.
Birçok Dell dizüstü bilgisayarda, dokunmatik yüzeyi açmak veya kapatmak için özel bir tuş veya işlev tuşu kombinasyonu bulunur. Dokunmatik yüzeyi yeniden etkinleştirmek için Fn + F3, F7 veya F9 (modele göre değişir) gibi klavye kısayollarını kullanın. İşlev tuşlarınızdan birinde (F1-F12) basılı dokunmatik yüzey simgesini arayın. Sistem modeline bağlı olarak dokunmatik yüzeyi etkinleştirmek veya devre dışı bırakmak için tuş kombinasyonları gerçekleştirebilirsiniz. Bazı sistemlerde F12 tuşunun sağ tarafında dokunmatik yüzey resmi ve X işareti bulunan ayrı bir tuş bulunur. Bu tuş, dokunmatik yüzeyi etkinleştirir ve devre dışı bırakır.

2. Ubuntu Ayarlarında dokunmatik yüzeyin devre dışı olup olmadığını kontrol edin.
Dokunmatik yüzeyiniz çalışmıyorsa ve harici bir fareye bağlıysanız, "fare bağlıyken dokunmatik yüzeyi devre dışı bırak" seçeneğini etkinleştirmediğinizden emin olmak için Sistem Ayarlarınızı kontrol edin.

• Ayarlar>Fare ve Dokunmatik Yüzey'e gidin.
• Dokunmatik ped açma/kapatma düğmesinin açık olduğundan emin olun.
• Kaydırma hızının kayıt için yeterince yüksek ayarlanıp ayarlanmadığını kontrol edin. Çok düşükse dokunmatik yüzeyiniz düzgün çalışmayacaktır.

3. Bilgisayarınızı yeniden başlatın.
Basit bir yeniden başlatma genellikle geçici aksaklıkları giderebilir ve Ubuntu'nun donanımı doğru şekilde yeniden başlatmasına izin verebilir.

1. Adım: Dokunmatik Yüzeyi BIOS'ta Test Etme

Yapılacak ilk şey, sorunun donanımda mı yoksa yazılımda mı olduğunu bulmaktır. Dokunmatik yüzeyinizi Ubuntu yüklenmeden önce çalışan BIOS'ta (Temel Giriş/Çıkış Sistemi) test etmek size tam olarak bunu söyler.

1. Dell bilgisayarınızı tekrar başlatın.
2. Dell logosu ekranında, BIOS a erişmek için F2 tuşuna tekrar tekrar basın.
3. BIOS'a girdikten sonra, imleci dokunmatik pedinizle hareket ettirmeyi veya test etmek istediğiniz fareyi ya da dokunmatik ekranı kullanmayı deneyin.
4. Dahili İşaret Aygıtı", "Dokunmatik Yüzey" veya "Klavye/Fare" ile ilgili ayarları arayın ve dokunmatik yüzeyin etkin olduğundan emin olun.

Sonuç ne anlama geliyor?

• Dokunmatik yüzey BIOS'ta ÇALIŞMIYOR → Bu büyük olasılıkla bir donanım sorunudur. Daha fazla yardım almak için bilgisayarınız garanti kapsamındaysa Dell Destek ile iletişime geçin.
• Dokunmatik yüzey BIOS'ta ÇALIŞIYOR → Sorun, işletim sistemi veya aygıtın yazılımıyla ilgilidir. Daha fazla sorun giderme işlemi için bu kılavuzla devam edin.

2. Adım: Ubuntu'nun dokunmatik pedinizi algılayıp algılamadığını kontrol edin

Bu adım, Ubuntu çekirdeğinin (işletim sisteminin çekirdeği) dokunmatik yüzeyinizi "görüp göremediğini" söyler.

1. Terminal penceresi açın. KlavyenizdeCtrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Terminalde, aşağıdaki komutu yazın ve ardından Enter tuşuna basın: less /proc/bus/input/devices
3. Görüntülenen listeye bakın. Dokunmatik yüzeyinizi genellikle SynPS/2 Synaptics Dokunmatik Yüzey veya ELAN Dokunmatik Yüzey gibi bir şekilde listelenmiş olarak görmeniz gerekir.

• Dokunmatik yüzey algılanırsa sorun donanımla değil, yazılımla ilgilidir. 3. adıma geçin.
• Dokunmatik yüzey hiç listelenmemişse Linux çekirdeği tarafından tanınmıyor olabilir. 6. adıma atlayın.

Daha fazla ayrıntı almak için bu komutu da çalıştırabilirsiniz: xinput list

Bu size dokunmatik yüzeyinizin donanım kimliğini verir. Her bilgisayarda farklı bir sayı görüntülenir.

3. Adım: Sisteminizi Güncelleyin

Tamamen güncellenmiş bir Ubuntu sistemi genellikle donanım uyumluluğu sorunlarını çözebilecek güncellenmiş sürücüler ve çekirdek modülleri içerir. Bu her zaman harika bir başlangıç noktasıdır.

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutları teker teker çalıştırın. Her birinin ardından Enter tuşuna basın:
   

   sudo apt-get update sudo apt-get upgrade -y

   Not:sudo , Ubuntu'da kendisini izleyen komuta yönetici hakları veren bir komuttur. Bu komutların çalışması için bilgisayara yönetici düzeyinde erişiminiz olması gerekir.
3. Güncelleme tamamlandıktan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın.
4. Şimdi çalışıp çalışmadığını görmek için dokunmatik yüzeyinizi test edin.

4. Adım: Dokunmatik yüzey ayarlarını yapma (düzensiz veya atlamalı imleç için)

Aşağıdaki düzeltme, Ubuntu'da dokunmatik yüzey veya fare yapılandırma sorununu gidermeye yönelik en iyi uygulamadır. Bu, düzensiz veya atlama imleci gibi sorunları çözmede büyük başarı elde eden Ubuntu işletim sisteminizde yapılan bir değişikliktir.

Bu ayarlar ne işe yarar?

İşte en kullanışlı seçeneklerin sade bir İngilizce açıklaması:

• Dokun -arak: Bu, parmağınızı kullanmanıza ve tıklamak için dokunmanıza olanak tanır. Bu seçeneği dışarıda bırakırsanız, tıklamayı etkinleştirmek için dokunmatik yüzeye fiziksel olarak basmanız gerekir. Etkinleştirildiğinde, iki parmakla dokunma sağ tıklamayı etkinleştirir.
• DisableWhileTyping: Bu, varsayılan olarak etkindir ve siz yazarken yanlışlıkla imleç hareketini önler.
• AccelProfile adaptive: Bu, işaretçinizin hızını daha doğal ve daha az yavaş hissettirmeye yardımcı olan fare hızlandırma profilini etkinleştirir. Uyarlanabilir ayar, girişinize göre değiştiği için önerilir.
• SendEventsMode disabled-on-external-mouse: USB fare algılandığında dokunmatik yüzeyi otomatik olarak devre dışı bırakır.

Bu ayarları bir X11 oturumunda kalıcı olarak uygulamak için şu adımları izleyin:

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutu çalıştırın ve Enter tuşuna basın: sudo nano /etc/X11/xorg.conf.d/40-libinput.conf
   
   Not: Klasör henüz mevcut değilse, önce aşağıdakilerle oluşturun: sudo mkdir -p /etc/X11/xorg.conf.d/
3. Dosyaya aşağıdaki metin bloğunu ekleyin:
   

   Bölüm "InputClass"
   Tanımlayıcı: "dokunmatik yüzey yapılandırması"
   MatchIsTouchpad "açık
   MatchDriver "libinput"
   Seçenek "Dokunmak" "açık"
   "TappingDrag" "true" seçeneği
   DisableWhileTyping" seçeneği "true"
   AccelProfile" "adaptive" seçeneği
   Seçenek "Hızlanma Hızı" "0.4"
   Seçenek "SendEventsMode" "disabled-on-external-mouse"
   Seçenek "NaturalScrolling" "false
   Bitiş Bölümü
   

4. Kaydetmek için Ctrl + O tuşlarına basın, ardından onaylamak için Enter tuşuna basın. Çıkmak için Ctrl + X tuşlarına basın.
5. Bilgisayarınızı yeniden başlatın.
6. Sorunun çözülüp çözülmediğini görmek için dokunmatik pedinizi test edin.

5. Adım: Sağ Tıklamanın Çalışmaması Sorununu Düzeltin

Ubuntu 18.04 sürümünden itibaren, dokunmatik yüzeyin sağ tıklama davranışı değiştirilmiştir. Bu değişiklik GNOME 3.28'de yapıldı ve GNOME masaüstü ortamını kullanan tüm dağıtımları etkiliyor.

Sağ tıklamanız bir GNOME masaüstünde çalışmıyorsa, şu adımları izleyin:

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutu çalıştırın ve Enter tuşuna basın: gsettings set org.gnome.desktop.peripherals.touchpad click-method areas

Bu, dokunmatik yüzeyin alt kısmının tıklama için kullanılabilmesini sağlar. Dokunmatik yüzeyin sol alt tarafına basmak sol tıklamayla, sağ alt köşesine basmak ise sağ tıklamayla sonuçlanır.

İki parmakla sağ tıklama yöntemine geri dönmek için şunu çalıştırın: gsettings set org.gnome.desktop.peripherals.touchpad click-method fingers

6. Adım: Dokunmatik Yüzey Sürücülerini Yeniden Yükleme veya Değiştirme

Modern Linux dağıtımları, varsayılan dokunmatik yüzey sürücüsü olarak libinput ile birlikte gelir. Eski Synaptics sürücüsü kullanım dışıdır ve artık çoğu dağıtımda korunmaz. Hala Synaptics çalıştırıyorsanız, libinput'a geçmek birçok sorunu kendi başına çözer.

Seçenek A: Libinput sürücüsünü yükleme

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutları teker teker çalıştırın ve her birinin ardından Enter tuşuna basın: sudo apt-get install xserver-xorg-input-libinput libinput-tools
3. Bilgisayarınızı yeniden başlatın.

Seçenek B: Synaptics sürücüsünü yeniden yükleyin (dokunmatik pediniz gerektiriyorsa)

Yaygın dokunmatik yüzey tedarikçileri arasında Synaptics, ALPS ve Elantech bulunur. Dokunmatik yüzeyiniz özellikle Synaptics sürücüsünü gerektiriyorsa, aşağıdakileri çalıştırın:

• sudo apt-get remove xserver-xorg-input-synaptics
• sudo apt-get install xserver-xorg-input-synaptics

Ardından bilgisayarınızı yeniden başlatın.

C Seçeneği: Ubuntu iki dokunmatik yüzey algıladığında çakışmaları çözme

Bazen Ubuntu, düzensiz davranışlara neden olan yinelenen bir dokunmatik yüzey girişi algılar. Bunu kontrol etmek için:

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutu çalıştırın ve Enter tuşuna basın: xinput list
   

   Zaten libinput'a geçtiyseniz Synaptics dokunmatik yüzeyi görünmemelidir. Ekstra dokunmatik yüzey hala listeleniyorsa eski Synaptics yapılandırmasını devre dışı bırakmanız gerekebilir.

3. Çakışan Synaptics yapılandırmasını devre dışı bırakmak için aşağıdaki komutu çalıştırın ve Enter tuşuna basın: sudo nano /usr/share/X11/xorg.conf.d/70-synaptics.conf
4. Dokunmatik yüzey catchall bölümünü bulun ve bir # yorum yapmak için o bölümdeki her satırın başındaki sembol (devre dışı bırakın).
5. Kaydetmek için Ctrl + O tuşlarına, onaylamak için Enter tuşuna basın. Çıkmak için Ctrl + X tuşlarına basın.
6. Bilgisayarınızı yeniden başlatın ve dokunmatik yüzeyi test edin.

7. Adım: Dokunmatik yüzeyin uyku veya askıya alma sonrasında çalışmaması sorunu düzeltildi

Dokunmatik yüzeyiniz bir süre kullanılmadıktan sonra çalışmayı durdurursa, bunun nedeni çalışma zamanı güç yönetimi olabilir. Dokunmatik yüzey aygıtının çalışma zamanı güç yönetimini devre dışı bırakın ve sorunun devam edip etmediğini kontrol edin.

Hızlı düzeltme: Giriş modülünü yeniden yükleyin:

Dizüstü bilgisayarlarda askıya alma veya sürdürme sonrasında dokunmatik ped yanıt vermeyi bırakıyorsa giriş modülünü yeniden yüklemek genellikle işe yarar.

1. Terminal penceresi açın. Ctrl + Alt + T tuşlarına basın.
2. Aşağıdaki komutların her birini teker teker deneyin ve her birinin ardından Enter tuşuna basın. Yardımcı olup olmadığını görmek için dokunmatik yüzeyinizi her birinden sonra test edin:
   
   • sudo rmmod psmouse && sudo modprobe psmouse
   • sudo rmmod i2c_hid_acpi && sudo modprobe i2c_hid_acpi
   • sudo rmmod i2c_hid && sudo modprobe i2c_hid
   • sudo rmmod i2c_hid && sudo modprobe i2c_hid
3. Çalışan komutu bulduktan sonra aşağıdaki komutu çalıştırarak dokunmatik yüzeyin geri döndüğünü doğrulayabilirsiniz: xinput list

8. Adım: Dokunmatik Yüzey Algılamasını ve Sürücü Ayrıntılarını Doğrulama

Komutu çalıştırma sudo libinput debug-events Gerçek zamanlı giriş olaylarını gösterir. Parmağınızı dokunmatik ped üzerinde hareket ettirin: Hiçbir şey görünmüyorsa, sorun çekirdek sürücüsü düzeyindedir ve daha yeni bir çekirdek veya bellenim paketine ihtiyacınız olabilir.

Dokunmatik yüzeyinizde olup bitenler hakkında daha fazla bilgi toplamak için aşağıdaki komutları da çalıştırabilirsiniz: xinput list-props <ID>

Değiştirmek <ID> dokunmatik pedinizin donanım kimliği numarasıyla xinput list komutunun bir parçası olan faydalı komutlar listelenmektedir. Bu size etkinleştirilen ve devre dışı bırakılan tüm seçenekleri gösterir ve ayrıca libinput'un düzgün çalıştığını doğrular.

9. Adım: Son çare: Ubuntu yu yeniden yükleme

Yukarıdaki adımlardan hiçbiri sorunu çözmezse Ubuntu'yu yeniden yüklemek, en yeni sürücüler ve çekirdek modülleriyle yeni ve temiz bir başlangıç yapmanızı sağlayabilir.

Ubuntu ISO dosyaları, desteklenen sistemler için Dell Drivers & Downloads web sitesinden indirilebilir. Bilgisayarınız için doğru sürümü bulmak üzere Dell.com/support/drivers sitesini ziyaret edin ve Servis Etiketinizi veya Hızlı Servis Kodunuzu girin.

Hala Yardıma İhtiyaç Duyuyor Musunuz?

Bu kılavuzdaki her şeyi denediyseniz ve dokunmatik yüzeyiniz hâlâ çalışmıyorsa size yardımcı olmak için buradayız.

• Dell Topluluk Forumları: Diğer Dell kullanıcılarından ve uzmanlarından sorularınıza yanıt alın.
• Servis Etiketinizi bulma: Garanti durumunu kontrol etmek için dizüstü bilgisayarınızın altına bakın veya Dell.com/support gidin.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

S: Ubuntu güncelleştirmesinden sonra Dell dokunmatik yüzeyim neden çalışmayı durdu?
A: Ubuntu, hata düzeltmeleri ve sürücü iyileştirmeleri içeren güncellemeleri düzenli olarak yayınlar. Sistem güncellenmezse bilinen sorunları olan dokunmatik yüzey sürücüsünün eski bir sürümünü kullanıyor olabilir. Bazen yeni bir çekirdek güncellemesi, belirli bir dokunmatik yüzey modeliyle uyumluluk sorunu ortaya çıkarabilir. Çalışıyor sudo apt-get update && sudo apt-get upgrade -y ve yeniden başlatma genellikle bu sorunu çözer.

S: Dokunmatik yüzeyim neden Windows'da çalışıyor ancak Ubuntu'da çalışmıyor?
A: Ubuntu, donanımla arayüz oluşturmak için çekirdeğine güvenir. Dell dizüstü bilgisayarınızın dokunmatik yüzey modeli, mevcut Ubuntu çekirdek sürümünüzde bulunandan daha yeni bir sürücü gerektiriyorsa sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Libinput sürücüsüne geçmek (Adım 6) veya çekirdeğinizi güncellemek genellikle yardımcı olur.

S: İmlecim rastgele atlıyor. Bu durumda ne yapmalıyım?
C: Bu, libinput yapılandırma değişikliğinin çözebileceği yaygın bir sorundur. Düzensiz veya atlama imleci davranışını düzeltmede büyük başarı elde etti ve genel dokunmatik yüzey deneyiminizi iyileştirmelidir. Bu kılavuzdaki Adım 4'ü izleyin.

S: Sağ tıklamam Ubuntu'da çalışmıyor. Nasıl düzeltirim?
A: Bu davranış GNOME 3.28'de yapılan değişikliklerle ortaya çıktı. Sağ tıklama işlevini geri yüklemek için bu kılavuzdaki 5. adımı izleyin.

S: Dokunmatik yüzeyimde bir donanım sorunu mu yoksa yazılım mı olduğunu nasıl anlarım?
A: BIOS'ta test edin (1. Adım). Orada çalışıyor ancak Ubuntu'da çalışmıyorsa, bu bir yazılım sorunudur. BIOS'ta da çalışmıyorsa muhtemelen bir donanım sorunudur ve Dell Destek ile iletişime geçmeniz gerekir.

S: Hangi dokunmatik yüzey sürücüsünü kullanmalıyım: libinput mu yoksa Synaptics mi?
A: Modern Linux dağıtımları, varsayılan dokunmatik yüzey sürücüsü olarak libinput ile birlikte gelir. Eski Synaptics sürücüsü kullanım dışıdır ve artık çoğu dağıtımda korunmaz. Mevcut tüm Ubuntu sürümleri için libinput'u öneririz.